ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Signature) คือสัญลักษณ์หรือข้อมูลในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ในการยืนยันตัวตนของผู้ลงนามในเอกสารหรือธุรกรรมทางออนไลน์ ซึ่งสามารถใช้ทดแทนลายเซ็นที่เขียนด้วยมือในเอกสารที่เป็นกระดาษได้ ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์มีหลายรูปแบบ เช่น การคลิกปุ่มยอมรับ การใส่ชื่อในช่องที่กำหนด หรือการใช้เครื่องมือพิเศษที่สร้างลายเซ็นแบบดิจิทัล

ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์สามารถแบ่งออกเป็นประเภทหลัก ๆ ได้ดังนี้:

1. ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป (Simple Electronic Signature)

• เป็นลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ที่ง่ายที่สุด เช่น การใส่ชื่อในช่องที่กำหนด หรือการคลิกปุ่ม “ยอมรับ” ในการทำธุรกรรมออนไลน์
• ไม่มีการตรวจสอบความปลอดภัยที่เข้มงวด แต่สะดวกและใช้งานง่าย

2. ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง (Advanced Electronic Signature – AES)

• ลายเซ็นประเภทนี้มีการตรวจสอบความถูกต้องที่มากขึ้น โดยใช้วิธีการเฉพาะตัว เช่น การใช้รหัสลับที่มีเพียงผู้ลงนามเท่านั้นที่รู้
• สามารถระบุตัวตนของผู้ลงนามได้อย่างชัดเจน และมีมาตรการป้องกันการเปลี่ยนแปลงเอกสารหลังการลงนาม

3. ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการรับรอง (Qualified Electronic Signature – QES)

• เป็นลายเซ็นที่มีการรับรองโดยหน่วยงานที่มีอำนาจ (Qualified Trust Service Providers)
• ลายเซ็นประเภทนี้มีความปลอดภัยสูงสุด มีการตรวจสอบตัวตนของผู้ลงนามอย่างละเอียด และมักใช้ในกรณีที่ต้องการความน่าเชื่อถือทางกฎหมายสูง เช่น การลงนามในเอกสารสัญญาหรือธุรกรรมที่สำคัญ

4. ลายเซ็นดิจิทัล (Digital Signature)

• เป็นลายเซ็นที่ใช้การเข้ารหัสทางคณิตศาสตร์เพื่อรักษาความปลอดภัยและความถูกต้องของเอกสาร
• มีการตรวจสอบความถูกต้องโดยใช้ Public Key Infrastructure (PKI) เพื่อยืนยันว่าลายเซ็นเป็นของผู้ลงนามจริงและไม่สามารถแก้ไขได้

มหาวิทยาลัยมหิดลมีการใช้งาน MU Digital ID สำหรับการสร้างและใช้ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) ในเอกสารทางการและธุรกรรมต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัย ซึ่งช่วยให้สามารถทำธุรกรรมแบบออนไลน์ได้อย่างปลอดภัย มีการอบรมให้บุคลากรใช้งานลายเซ็นดิจิทัลนี้เพื่อรองรับการทำงานในสถานการณ์เช่น Work From Home และทำให้การลงนามเอกสารออนไลน์เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัย​ โดยเป็นการใช้งานในรูปแบบของลายเซ็นอิเล็คทรอนิกส์ที่มีการรับรอง มีหลักการทำงานดังนี้